Uszkodzone łożysko koła – objawy, przyczyny, postępowanie

Szum wydobywający się z okolic koła to jeden z tych symptomów, którego nie należy bagatelizować. Może świadczyć o zużyciu łożyska koła, czyli o usterce realnie wypływającej na bezpieczeństwo jazdy. Objawy uszkodzonego łożyska koła łatwo pomylić z szumem opon, dlatego wyjaśniamy, jak rozpoznać uszkodzone łożysko w kole trafnie oraz jak wyeliminować usterkę. Wymiana łożyska nie jest trudna, ale łatwo o popełnienie błędu.

Spis treści:

1. Łożysko koła – czym jest i jak działa?
2. Uszkodzone łożysko koła – objawy
3. Objawy uszkodzonego łożyska koła przedniego i tylnego – jakie są różnice?
4. Jak sprawdzić, czy łożysko koła jest uszkodzone?
5. Uszkodzone łożysko w kole – przyczyny awarii
6. Wymiana uszkodzonego łożyska koła – od czego zależy koszt naprawy?
7. Co sprawdzić podczas wymiany uszkodzonego łożyska w kole?
8. Czym grozi jazda z uszkodzonym łożyskiem koła? Ekspert Q Service Castrol radzi

Precyzyjne prowadzenie koła to jedno z najważniejszych zadań zawieszenia i układu kierowniczego. Nawet milimetrowe luzy na jednej z części mogą przełożyć się na nieprzewidywalne zachowanie samochodu. O ile jednak wyeksploatowanie niektórych podzespołów nie rodzi większych problemów, to uszkodzone łożysko w kole może doprowadzić do niebezpiecznej sytuacji na drodze. Tym bardziej że wielu kierowców rozpoznaje awarię bardzo późno, gdy objawy uszkodzonego łożyska koła tylnego lub przedniego są już silne i trudne do pominięcia. Jeśli buczące łożysko jest głośniejsze od silnika lub wręcz zagłusza radio samochodowe, interwencja powinna być natychmiastowa.

Łożysko koła – czym jest i jak działa?

Łożyska należą do najprostszych elementów i nie inaczej jest w przypadku łożysk kół. To elementy odpowiadające za zmniejszenie tarcia obracających się kół i niejako łączą koło z samochodem. Znajdują się wewnątrz piasty i są bezobsługowe – nie mają kalamitek i nie trzeba ich smarować. Łożyska kół zaprojektowane są w taki sposób, aby sprostać najtrudniejszym warunkom. Są odporne na wilgoć, tarcie, korozję czy piach. Stosowane są dwa rodzaje łożysk.

• W starszych autach osobowych używane były głównie łożyska stożkowe, przenoszące obciążenia promieniowe oraz osiowe. 
• W nowszych samochodach stosuje się dwurzędowe łożyska kulkowe. 

Zarówno kulki, jak i stożki zatopione są w smarze, który zapewnia odpowiedni poślizg i stabilizuje elementy w metalowej obudowie. Przekazuje ona jednocześnie generowane ciepło na piastę i dalej, na felgę koła, umożliwiając wychłodzenie łożyska. Co ważne, łożysko może być oddzielną i wymienną częścią lub też zintegrowanym elementem piasty. W tym drugim przypadku nieco droższa jest naprawa uszkodzonego łożysko koła. Objawy awarii pozostają jednak takie same.

Przeczytaj również: Stuki w zawieszeniu – poznaj najczęstsze przyczyny!

Uszkodzone łożysko koła – objawy

Objawy uszkodzonego łożyska w kole są w gruncie rzeczy trudne do przeoczenia. W początkowym etapie zatarte, rozszczelnione lub wyeksploatowane łożysko może nie dawać wyraźnych niepokojących sygnałów, ale z czasem spowoduje kilka dotkliwych nieprawidłowości. Im szybciej wykryjesz je w trakcie jazdy, tym lepiej. Co powinno zwrócić Twoją uwagę?

• Hałas z okolicy koła – najczęstszym objawem uszkodzonego łożyska koła jest głośne buczenie z okolicy koła. Narasta ono wraz z prędkością samochodu i może przyjmować różne formy. Czasem jest to szum przypominający pracę metalowych zębatek lub silnika elektrycznego, a innym razem przeciągły pisk. W niektórych przypadkach słychać też grzechotanie – to już świadczy o tym, że kulki łożyska nie znajdują się na swoim miejscu. Gdy łożysko jest poważnie zatarte, jego hałas może być głośniejszy niż dźwięk silnika;
• wibracje na kierownicy – innym symptomem, który często towarzyszy awarii łożyska koła są wibracje na kierownicy. Mogą one mieć oczywiście inną przyczynę, związaną z łącznikami zawieszenia lub końcówkami drążków kierowniczych, ale często występują przez uszkodzone łożysko koła. Objawy takiej usterki można dość łatwo wykryć, unosząc koło i kontrolując luzy boczne;
• ściąganie samochodu – nieprecyzyjnie prowadzone koło, w którym uszkodzone zostało łożysko, doprowadza najczęściej do ściągania samochodu na jedną stronę. W przypadku awarii łożyska auto ściąga zazwyczaj na prawą stronę. Wynika to z faktu, że po prawej stronie łożyska psują się częściej niż po lewej. 
• niepewne prowadzenie auta – problemy z prowadzeniem samochodu to niejako pokłosie pogorszonej stabilizacji koła. Rozsypane łożysko nie jest wprowadzić koła idealnie w osi, przez co cały czas wykonuje ono poprzeczne ruchy. Efektem mogą być nagłe zmiany kierunku jazdy samochodu, przypominające szarpnięcia kierownicą lub wpadnięcie w koleiny.

Ważne jest to, że objawy awarii łożyska nie muszą towarzyszyć cały czas. Niekiedy pojawiają się po przejechaniu kilku kilometrów lub przeciwnie – zanikają niedługo po ruszeniu z miejsca. W niektórych przypadkach charakterystyczne buczenie staje się słyszalne tylko podczas dynamicznego pokonywania zakrętów lub też pojawia się wyłącznie przy skręcaniu w jedną stronę. Złudne może być uszkodzenie łożyska koła, którego objawy zauważalne są tylko w trakcie hamowania. Pierwszym podejrzanym jest wówczas układ hamulcowy, a wymiana klocków, prowadnic zacisków czy tarcz oczywiście nie przyniesie poprawy. Stąd też ważne jest, aby przed wymianą łożyska lub jakichkolwiek innych części przeprowadzić dokładniejszą diagnostykę.

Dowiedz się więcej: Uszkodzony łącznik stabilizatora? Poznaj typowe objawy awarii i dowiedz się, jak go sprawdzić!

Znajdź warsztaty wykonujące usługę wymiana klocków hamulcowych w swojej okolicy:

Objawy uszkodzonego łożyska koła przedniego i tylnego – jakie są różnice?

Mimo że łożyska kół przednich, jak i tylnych są w gruncie rzeczy takie same, osadza się je w innych elementach. Na przedniej osi łożyska zamontowane są najczęściej w kolumnie resorującej MacPhersona i wprasowuje się je w piastę koła. Przez wewnętrzną część łożyska przechodzi czop przegubu półosi napędowej zabezpieczony nakrętką koronową. 

To bardzo trwała konstrukcja, znosząca duże przeciążenia, ale warto pamiętać, że w przypadku przedniego zawieszenia siły boczne są dużo większe niż na tylnej osi. Łożysko musi bowiem znosić dodatkowe siły, które występują po mocnym skręceniu kierownicy. W autach z napędem na przód, które większą masę opierają na przednich kołach, uszkodzenie przednich łożysk jest stosunkowo łatwe.

Dowiedz się więcej: Uszkodzony wahacz – objawy. Czy można jeździć z uszkodzonym wahaczem?

Prostsze zadanie mają łożyska tylnej osi, które bez trudu wytrzymują ponad 150 tys. przebiegu. Łożyska nieskrętnej osi wleczonej są mniej narażone na przeciążenia boczne, a zatem mogą pracować w możliwie najlepszej płaszczyźnie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy geometria zawieszenie jest mocno rozstrojona lub też kierowca często wprowadza samochód w nadsterowny poślizg. Uślizg tylnej osi bardzo mocno obciąża łożyska kół, które nie są przystosowane do takich zadań. Objawy uszkodzonego łożyska koła tylnego łatwiej jednak wykryć, bowiem buczenia dochodzącego z tyłu nie da się pomylić z dźwiękiem silnika lub skrzyni biegów. Szczególnie mocno wycie tylnych łożysk słyszalne jest po złożeniu kanapy.

Jak sprawdzić, czy łożysko koła jest uszkodzone?

Najprostszym sposobem na skontrolowanie łożyska koła jest uniesienie samochodu na lewarku i sprawdzenie luzów. Należy to zrobić, trzymając koło u dołu i na górze. Poruszanie kołem trzymanym z lewej o prawej strony to błąd i może w rzeczywistości dostarczyć informacji o luzach w zawieszeniu lub na końcówkach drążków.

Jeśli usłyszysz stuknięcia lub wyczujesz, że koło wyraźnie się chwieje, upewnij się, że jest dobrze dokręcone. Gdy mimo to dalej się porusza, można podejrzewać uszkodzenie łożyska w kole. Sprawne łożysko nie powinno też wydawać niepokojących dźwięków podczas ręcznego obracania nim. Uwaga! Zwiększony opór podczas obracania uniesionym kołem może być spowodowany zarówno awarią łożyska, jak i nieodbijającymi klockami hamulcowymi.

Uszkodzone łożysko w kole – przyczyny awarii

Przyczyny uszkodzeń łożysk mogą mieć różne podłoże. W większości przypadków do zużycia dochodzi stopniowo, po wielu latach znoszenia przeciążeń bocznych. Dynamiczna jazda w zakrętach, np. w terenie górskim, mocniej obciąża łożyska niż spokojna jazda autostradowa. Inaczej też zużywają się łożyska w mieście, gdzie jest dużo przeszkód, np. krawężników, torowisk czy progów zwalniających. Wystarczy jeden nieostrożny przejazd przez taką przeszkodę, by uszkodzić łożysko. Jakie mogą być przyczyny awarii łożyska?

• agresywna jazda w zakrętach – dynamiczne wchodzenie w zakręty, a zwłaszcza próby driftu, mocno odbijają się na kondycji łożysk;
• powypadkowa historia samochodu – uszkodzenie łożysk to częsta przypadłość aut powypadkowych i pokolizyjnych;
• uszkodzenie mechaniczne podczas jazdy – usterka łożyska koła może powstać w prozaiczny sposób, np. podczas uderzenia kołem o krawężnik lub wysoką koleinę;
• korozja elementu – współczesne łożyska są dobrze zabezpieczone i nie wymagają rozbierania ani smarowania, ale czasem mogą skorodować. Dostające się do środka zanieczyszczenia, takie jak piasek czy sól drogowa, jedynie przyspieszają zacieranie;
• niska jakość zamiennika – łożysko koła odmówiło współpracy już po kilkudziesięciu tysiącach kilometrów? Niestety, to dość częste w przypadku najtańszych zamienników, wykonanych z niskiej jakości materiałów;
• przegrzanie hamulców – powodem usterki łożyska w kole może być także przegrzanie hamulców. Tarcza chłodzona jest bowiem poprzez felgę, która działa niczym radiator. Jeśli ta zostanie rozgrzana zbyt mocno, odbija się to na kondycji łożyska;
• nieprawidłowy montaż łożyska – krzywo lub zbyt ciasno nabite łożysko zużyje się znacznie szybciej niż to zamontowane prawidłowo. Co więcej, może nieprawidłowo działać już od pierwszych kilometrów;
• źle dobrane felgi – felgi o nieprawidłowym osadzeniu ET lub też zamontowane z użyciem zbyt grubych dystansów mogą generować nadmierne obciążenie dla łożysk;
• przeciążenie samochodu – zbyt duże obciążenie kół również może doprowadzić do zużycia łożyska. Powodem bywa odkształcenie bieżni, ale też przegrzanie elementu. Gdy dokładnie zbadamy uszkodzone łożysko koła, objawy usterki mogą wiele powiedzieć o przyczynach.

Wymiana uszkodzonego łożyska koła – od czego zależy koszt naprawy?

Samo łożysko koła jest niedrogim elementem. Nawet biorąc pod uwagę, że łożyska kół trzeba każdorazowo wymieniać parami — również, gdy to drugie jest dobre, koszt naprawy nie jest wysoki. Gdy łożysko zintegrowane jest z piastą, sytuacja wygląda nieco inaczej. Trzeba wymienić w takim przypadku cały element. Łożysko drugiej generacji jest nierozbieralne, a zatem nie należy próbować go wybić. Największy wydatek czeka niemniej kierowców, których samochody mają tzw. kompletny zespół. Łożysko trzeciej generacji sprzężone jest bowiem nie tylko z piastą, ale i zwrotnicą. Bardzo często w tym elemencie zabudowane są już czujniki ESP, ABS oraz TPSM.

Polecamy artykuł: Wyważanie kół – czym jest i jak często należy je wykonywać?

Na cenę wymiany łożyska w kole wpływa też sposób, w jaki jest to robione. Powszechnym błędem jest nabijanie łożyska młotkiem lub imadłem – łatwo wówczas o błąd i krzywe założenie elementu. Może to powodować bicie i przyspieszyć zużycie łożyska. Oddając samochód do naprawy, warto upewnić się, że warsztat wyposażony jest w specjalne narzędzia służące do wyciskania i osadzania łożysk. Po wymianie łożysk nie trzeba natomiast ustawiać geometrii zawieszenia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy to właśnie nieprawidłowa zbieżność była przyczyną usterki.

Co sprawdzić podczas wymiany uszkodzonego łożyska w kole?

Każdy element może ulec zużyciu, ale warto wiedzieć, czy nie przyczyniło się do tego coś jeszcze. Jeśli przyczyną uszkodzenia łożysk była źle ustawiona geometria zawieszenia, niezbędna będzie kontrola ustawienia kół. Podczas wymiany łożysk warto też sprawdzić piastę, zwrotnicę i tarczę hamulcową. Być może któryś z tych elementów wpłynął na uszkodzenie łożyska lub też przeciwnie – uległ uszkodzeniu przez zepsute łożysko. W przypadku kół przednich trzeba przyjrzeć się też końcówkom drążków kierowniczych. Sprawność zawieszenia ma duży wpływ na działanie łożysk.

Wymiana akumulatora

Wymiana akumulatora obejmuje dobór odpowiedniego modelu do typu pojazdu oraz jego profesjonalny montaż. Dzięki tej usłudze zapewniasz sprawność elektryczną samochodu, unikając problemów z rozruchem, szczególnie w chłodniejsze dni.

Lista warsztatów

Wymiana klocków hamulcowych

Wymiana klocków hamulcowych to kluczowy element utrzymania bezpieczeństwa na drodze. Usługa obejmuje demontaż zużytych klocków i montaż nowych, co zapewnia skuteczność hamulców oraz odpowiednią reakcję pojazdu w nagłych sytuacjach.

Lista warsztatów

Wymiana opon i wulkanizacja

Wymiana opon to usługa, która zapewnia odpowiednią przyczepność pojazdu i bezpieczeństwo na drodze. Wulkanizacja umożliwia naprawę uszkodzeń opony, co pozwala na dłuższe jej użytkowanie, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo podczas jazdy.

Lista warsztatów

Wymiana sworznia wahacza

Wymiana sworznia wahacza poprawia stabilność pojazdu i komfort jazdy. Usługa polega na wymianie zużytych elementów, co wpływa na precyzyjne prowadzenie pojazdu oraz równomierne zużycie opon.

Lista warsztatów

Wymiana tarcz hamulcowych

Wymiana tarcz hamulcowych zapewnia skuteczne hamowanie i bezpieczeństwo na drodze. W ramach usługi wymieniane są zużyte tarcze, co poprawia efektywność hamulców i przyczynia się do równomiernego zużycia klocków hamulcowych.

Lista warsztatów

Wyważanie kół

Wyważanie kół poprawia komfort jazdy, eliminując drgania podczas jazdy. Usługa polega na precyzyjnym wyważeniu kół, co zapewnia ich równomierne zużycie i zwiększa bezpieczeństwo na drodze.

Lista warsztatów

Czym grozi jazda z uszkodzonym łożyskiem koła? Ekspert Q Service Castrol radzi

O czym warto pamiętać, podejrzewając usterkę łożyska koła? Przede wszystkim o tym, że pozornie błaha dysfunkcja może mieć niebezpieczne konsekwencje.

Awaria łożyska koła to jedna z tych usterek, na którą warto być najmocniej wyczulonym. Ten prosty i trwały element odpowiada przecież za to, by koło mogło się swobodnie obracać. Nagłe przegrzanie, zatarcie lub rozsypanie się łożyska podczas autostradowej jazdy mogłoby skończyć się tragicznie. Zablokowanie koła przy wysokiej prędkości to gwarantowana utrata panowania nad kierownicą. Co gorsza, nigdy nie wiadomo do końca, kiedy to może wystąpić. Trzeba więc uważnie nasłuchiwać, czy z kołem nie dzieje się coś niepokojącego i nie dochodzą z okolic nadkola szumy, piski lub inne dźwięki świadczące o awarii.

– wyjaśnia ekspert Q Service Castrol.

Chcesz wiedzieć, czy w Twoim samochodzie łożyska kół są w pełni sprawne? Udaj się na kontrolę zawieszenia do jednego z serwisów Q Service Castrol i wykonaj pełną diagnostykę. Wczesna wymiana łożysk ochroni przed uszkodzeniem inne elementy zawieszenia, zmniejszy zużycie opon i pozwoli Ci uniknąć nieprzyjemnej sytuacji na drodze. Najbliższy warsztat samochodowy znajdziesz na stronie www.qservicecastrol.eu